030 – 693 23 48

Het lijkt wel een spannende serie op Netflix!

23-09-2020

In een geheim rapport uit 2017 waarschuwde de Amerikaanse antiwitwasautoriteit FinCEN al eens voor het ‘Moscow Mirror Network’, een organisatie die gebruikmaakt van spiegeltransacties om dubieus verkregen geld van Rusland naar West-Europa te krijgen.

Een geheim rapport. Het Moscow Mirror Network. Dubieus geld…

Het klinkt allemaal als een spannende serie op Netflix. Maar het is keiharde realiteit. Via ‘spiegeltransacties’ - waarbij een gelijke hoeveelheid effecten wordt gekocht en tegelijk tegen dezelfde prijs verkocht – zijn in totaal tientallen miljarden roebels omgezet naar dollars en euro´s. Spiegeltransacties op zich zijn niet verboden, maar de banken die ze faciliteren moeten voldoen aan zware antiwitwasverplichtingen.

En daar gaat het nog wel eens mis. De kranten stonden er de afgelopen week weer bol van.

Wat gebeurt er precies bij een spiegeltransactie?

Door middel van een ondoorzichtig netwerk van anonieme bedrijven, vaak gevestigd in belastingparadijzen als de Britse Maagdeneilanden, koopt de organisatie aandelen of obligaties in Russische roebels. Via een vorm van 'round-tipping' boekt het Russische netwerk de gelden via verschillende bedrijven, banken en landen heen en weer. Vaak dezelfde dag nog. De aangekochte effecten verkopen ze vervolgens dus door in andere valuta zoals euro's. Hierdoor kunnen de autoriteiten de oorsprong niet meer traceren. Een effectieve manier om geld wit te wassen..

Blinde vlek

En dit alles gebeurt buiten het oog van de toezichthouder. 'Het is een blinde vlek', aldus de​internationaal bekende antiwitwasdeskundige Graham Barrow via onderzoeksplatform Investico. 'Beheersmaatregelen bestaan nauwelijks, controles zijn ondermaats en professionals letten niet op.' Zelfs het toezicht op dergelijke effectentransacties is onduidelijk. Ook in Nederland. De AFM en de DNB wijzen elkaar aan als verantwoordelijke toezichthoudende instantie.

Lastige materie

Het is lastige materie, criminelen worden steeds handiger en de transacties ingewikkelder. Hoe ga je in de praktijk om met dergelijke situaties? Waar let je op? Wij vroegen het Erik de Jong van Customer Due Diligence (CDD) specialist ICP (International Compliance Partners). 'Laten we vooropstellen dat dit Russiche mirror network buitengewoon ingewikkeld gestructureerd is en de transacties complex zijn. Zelfs voor de meest doorgewinterde CDD-analisten zijn dit lastig te herkennen signalen. Dit komt onder andere door de 'blinde vlek', die in mijn ogen vooral te maken heeft met juridische struikelblokken en het ontbreken van internationale samenwerking op dit gebied. De tactische en operationele manco's waar Barrow het over heeft, zijn nu eenmaal de realiteit. Daarbinnen doen professionals echter het maximaal haalbare. In dit specifieke geval zijn er verschillende factoren waar je op kunt letten die opvallend zijn. Transacties moeten een duidelijk zakelijk economisch doel dienen. Het heen en teruggaan van transacties op dezelfde dag is ook opvallend, alsmede grote en afgeronde bedragen. De combinatie van deze factoren creëert een afwijking.'

Webinar/opleidingen

Kortom: het is evident om informatie altijd in het klantbeeld te plaatsen. De hamvraag die je altijd moet stellen ‘Past dit binnen het te verwachten gedrag van de klant?’. Binnen dat klantbeeld moeten alle indicaties die wijzen op niet-integer gedrag worden meegenomen en afgewogen, dus ook beschikbare (negatieve) mediaberichtgeving. ​

In juni organiseerden wij in samenwerking met Adfiz en ICP een webinar over dit onderwerp.

Bekijk het webinar De kunst van het witwassen

Ook interessant: podcast #676 van De Dag ‘Waarom witwassen zo makkelijk is’

Over de Opleiding CDD (Customer Due Diligence)
Tijdens deze opleiding maak je kennis met de grondbeginselen van CDD en leer je hoe deze vervolgens in de praktijk toepast. Je ontwikkelt 'professional judgement' en gaat actief aan de gang met casussen die aansluiten bij de behandelde theorie in de e-learning.